ခင်ဗျားအခု တွေးနေတဲ့အတွေးက... တကယ်ရော ခင်ဗျားရဲ့အတွေး စစ်စစ်ဟုတ်ရဲ့လား? (Post-Hypnotic Suggestion အကြောင်း သိကောင်းစရာ)
မိတ်ဆွေ... ဒီစာကို ဖတ်နေရင်းနဲ့ သတိမထားမိဘဲ သက်ပြင်းချလိုက်မိလား? ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းကို ကိုင်ထားတဲ့ လက်အနေအထားကို ရုတ်တရက် ပြောင်းလိုက်မိလား?
ခင်ဗျားအခု တွေးနေတဲ့အတွေးက... တကယ်ရော ခင်ဗျားရဲ့အတွေး စစ်စစ်ဟုတ်ရဲ့လား? (Post-Hypnotic Suggestion အကြောင်း သိကောင်းစရာ)
မိတ်ဆွေ... ဒီစာကို ဖတ်နေရင်းနဲ့ သတိမထားမိဘဲ သက်ပြင်းချလိုက်မိလား? ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းကို ကိုင်ထားတဲ့ လက်အနေအထားကို ရုတ်တရက် ပြောင်းလိုက်မိလား?
ကျွန်တော်တို့က "ငါလုပ်ချင်လို့ ငါလုပ်တာပဲ" လို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခါတလေကျရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်ထဲမှာ "Invisible Command" (မမြင်ရတဲ့ ညွှန်ကြားချက်) တစ်ခုက ကျွန်တော်တို့ကို ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နေတတ်တယ်ဆိုရင် မိတ်ဆွေ ယုံမလား?
ဒီနေ့မှာတော့ ရုပ်ရှင်တွေထဲမှာပဲ တွေ့ရတတ်တဲ့ ပြီးတော့၊ လက်တွေ့ဘဝမှာ တကယ်ရှိနေတဲ့ "Post-Hypnotic Suggestion" (အိပ်မွေ့ချခံရပြီးနောက် အကြံပြုချက်) အကြောင်းကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
စိတ်ကူးကြည့်ရအောင် (The Scenario)
မိတ်ဆွေကို စင်ပေါ်ခေါ်တင်ပြီး အိပ်မွေ့ချ (Hypnotize) လိုက်တယ်လို့ သဘောထားလိုက်ပါ။ မိတ်ဆွေ အိပ်ပျော်နေတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်က ဒီလိုခိုင်းလိုက်မယ်။
"မိတ်ဆွေ... ခဏနေ အိပ်ရာကနိုးလာတဲ့အခါ ကျွန်တော်က လက်ခုပ်တစ်ချက်တီးလိုက်မယ်။ အဲဒီအသံကြားတာနဲ့ မိတ်ဆွေက ရုတ်တရက်ထပြီး ပြတင်းပေါက်ကို ဖွင့်လိုက်ရမယ်။"
မိတ်ဆွေ အိပ်ရာက နိုးလာပါပြီ။ ဘာမှမမှတ်မိတော့ဘူး။ ပုံမှန်အတိုင်း စကားပြောနေကြတယ်။ ရုတ်တရက်... ကျွန်တော်က "ဖြောင်း" ကနဲ လက်ခုပ်တီးလိုက်တယ်။
အဲဒီအခါ မိတ်ဆွေက ရုတ်တရက်ထပြီး ပြတင်းပေါက်ကို သွားဖွင့်လိမ့်မယ်။ အံ့ဩစရာကောင်းတာက "ဘာလို့ဖွင့်တာလဲ" လို့ ကျွန်တော်မေးရင် မိတ်ဆွေက "မင်းခိုင်းလို့ဖွင့်တာ" လို့ ဖြေမှာမဟုတ်ဘူး။ "အခန်းထဲမှာ နည်းနည်းအိုက်နေသလို ခံစားရလို့ပါ" လို့ ဖြေလိမ့်မယ်။
ဒါကို Rationalization (အကြောင်းပြချက်ရှာခြင်း) လို့ခေါ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း မိတ်ဆွေ ပြတင်းပေါက်ဖွင့်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းမှန်က ကျွန်တော့်ရဲ့ Command ကြောင့်ပါ။ ဒါပေမဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ ဦးနှောက်က အဲဒီအမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ပြီး ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် လုပ်သယောင်ယောင် လှည့်စားလိုက်တာပါ။ ကြောက်စရာ မကောင်းဘူးလား?
သိပ္ပံနည်းကျ ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲ? ဆိုတာကို အချက် ၃ ချက်နဲ့ပြောပြပါမယ် ။
ကျွန်တော်တို့ ဦးနှောက်ကို Computer တစ်လုံးလို့ မြင်ကြည့်ပါ။
Critical Faculty (Antivirus Software): ပုံမှန်အချိန်မှာ တစ်ယောက်ယောက်က "ပြတင်းပေါက်ဖွင့်စမ်း" လို့ လာခိုင်းရင် မိတ်ဆွေရဲ့ ဦးနှောက်က စစ်ဆေးပါလိမ့်မယ်။ "ငါဘာလို့ဖွင့်ရမှာလဲ? မဖွင့်ချင်ပါဘူး" ဆိုပြီး ငြင်းပယ်နိုင်တယ်။ ဒါက Antivirus က Virus ကို တားလိုက်တာပါ။
Hypnosis (Bypassing Firewall): အိပ်မွေ့ချလိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ဒီ Critical Faculty ဆိုတဲ့ တံခါးစောင့်က အနားယူသွားပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ထည့်လိုက်တဲ့ Command (Suggestion) ဟာ မိတ်ဆွေရဲ့ Subconscious Mind (Hard Drive) ထဲကို တိုက်ရိုက်ရောက်သွားတယ်။
The Trigger (Enter Key): "လက်ခုပ်သံ" ဟာ Program ကို Run ဖို့အတွက် Enter ခေါက်လိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။ အသံကြားတာနဲ့ ဦးနှောက်က အလိုအလျောက် ခိုင်းထားတာကို လုပ်ဆောင်ပါတော့တယ်။
ဒဿနရှုထောင့် (The Philosophy)
ဒီအချက်က ကျွန်တော်တို့ကို အင်မတန်နက်နဲတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုဆီ ခေါ်ဆောင်သွားပါတယ်။
"ငါတို့မှာ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ပိုင်ခွင့် (Free Will) ဆိုတာ တကယ်ရော ရှိရဲ့လား?"
Post-Hypnotic Suggestion မှာ Hypnotist (အိပ်မွေ့ချသူ) က Command ပေးတာပါ။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ဘဝမှာရော?
မိတ်ဆွေကြိုက်တဲ့ အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုကို ဘာလို့ကြိုက်တာလဲ? (ကြော်ငြာတွေရဲ့ Suggestion ကြောင့်လား?)
မိတ်ဆွေရဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်၊ လူမှုရေးအမြင်တွေကရော ကိုယ်တိုင်စဉ်းစားထားတာလား? ငယ်ငယ်ကတည်းက ပတ်ဝန်းကျင်က ထည့်ပေးလိုက်တဲ့ Program တွေလား?
ရုပ်ရှင်ကား "Inception" ထဲကလိုပါပဲ။ အကြံဉာဏ်တစ်ခု၊ အတွေးတစ်ခုဟာ ကိုယ့်ခေါင်းထဲမှာ အစပျိုးလိုက်ပြီဆိုရင်၊ အဲဒါက ကိုယ်ပိုင်အတွေးလို့ပဲ ထင်သွားတတ်ပါတယ်။
နိဂုံး (Conclusion)
စိတ်မပူပါနဲ့ မိတ်ဆွေ။ ဒါက ကြောက်စရာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်နားလည်ဖို့ အခွင့်အရေးပါ။
Post-Hypnotic Suggestion ဆိုတာ လူသားစိတ်ရဲ့ ဆန်းကြယ်မှုကို ပြသနေတဲ့ ပြတင်းပေါက်တစ်ခုပါပဲ။ အရေးကြီးတာက "သတိ (Awareness)" ပါ။ ကိုယ်လုပ်နေတဲ့ အပြုအမူ၊ ကိုယ်တွေးနေတဲ့ အတွေးတွေကို "ဒါ ငါတကယ် ဖြစ်ချင်တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်ခြားလွှမ်းမိုးမှုကြောင့်လား" လို့ မေးခွန်းထုတ်တတ်လာရင် မိတ်ဆွေဟာ ကိုယ့်ဘဝကို ကိုယ်တိုင် Programming ပြန်လုပ်နိုင်တဲ့သူ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။
ဒီအကြောင်းအရာဟာ စိတ်ကူးယဉ်သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာကျော် စိတ်ပညာအဖွဲ့အစည်းကြီးတွေက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကုထုံးဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် American Psychological Association (APA) ရဲ့ Division 30 (Society of Psychological Hypnosis) နဲ့ British Psychological Society (BPS) တို့က အိပ်မွေ့ချပညာနဲ့ Post-Hypnotic Suggestion ကို တရားဝင် လေ့လာလက်ခံထားပါတယ်။ ဒီအကြောင်းအရာတွေကို International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis ကဲ့သို့သော သုတေသန ဂျာနယ်ကြီးတွေမှာ တရားဝင် ဖော်ပြလေ့လာလေ့ရှိပါတယ်။
Author's Note: ဤဆောင်းပါးသည် စိတ်ပညာဗဟုသုတအဖြစ် တင်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကုသရေးဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်မဟုတ်ပါ။ Hypnosis သည် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့်သာ ပြုလုပ်သင့်သော စိတ်ကုထုံးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
SOURCES REFERENCE Sigmund Freud: The theory of the Unconscious Mind Milton H. Erickson: Modern Hypnotherapy Benjamin Libet: Neuroscience experiments on "Free Will"